ALMANYA’NIN Frankfurt Kenti’nde, “Bruno Taut ve Diğerleri” konulu konferans veren Prof. Dr. İlber Ortaylı, Nazi döneminde Türkiye ‘ye sığınan Alman bilim insanlarını anlattı.
Ortaylı, ”Dünya insanı olun” dedi.
Almanya Türk Mühendis ve Mimarlar Birliği’nin organize ettiği konferansın açılış konuşmasını TMMB Başkanı Demir Ceylan yaparak konukları selamladı. TMMB Genel Sekreteri Utku Külahçı ise Prof. Dr. İlber Ortaylı’yı tanıtıcı bilgiler verdi. Frankfurt- Griesheim Saalbau Salonu’nu tıka basa dolduran 800’ü aşkın konuk önünde konuşan Prof. Dr. İlber Ortaylı, günümüzde eğitim sisteminin büyük sorunları olduğunu belirterek, ‘Özel eğitime karşı değilim. Ama bugünkü gibi özel eğitim olmaz, sandviççi dükkanı gibi özel okul açıyor adamlar. 15 tane peynirci dükkanından iyi peynir çıkmaz. Bu feci bir şey ve tahlil edilmemiş bir sorun” dedi.

Başta Almanya olmak üzere Avrupa’daki Türkler’e seslenen Prof. Dr. İlber Ortaylı, ”Cumhuriyet’e eğitim ve hukukun laik kalması için mücadele ediniz, onu koruyunuz. Çocuklarınızın iyi bir eğitim almalarını sağlayın. Çok iyi Almanca’nın yanı sıra çok iyi Türkçe, İngilizce veya Fransızcası öğrensinler. Kendi kabuklarını kırsınlar. Kimliğinizi kaybetmeden tam bir Avrupalı olalım “ifadelerini kullandı.
Soruları yanıtladı
Prof. Dr. Ortaylı konuşmasının ardından katılımcıların sorularını yanıtladı. Özel okul Türk devrimiyle eğitim alanında başarılar sağlandığını söyleyen Prof. Dr. Ortaylı, günümüzde eğitim sisteminin büyük sorunları olduğunu belirterek, ”Özel eğitime karşı değilim. Ama bugünkü gibi özel eğitim olmaz, sandviççi dükkanı gibi özel okullar açıyorlar. 15 tane peynirci dükkanından iyi peynir çıkmaz. Bu feci bir şey ve tahlil edilmemiş bir sorun” diyerek bir soruya yanıt verdi.

Tarihle uğraşan lisan bilir
Konuklardan yöneltilen bir soruya ise Prof. Dr. Ortaylı,” Benim bildiğim Türkiye’de şöyle bir şey var. Efendim diyor; ‘Çok lisan biliyormuş’ diyor. Şimdi çok lisan bilmek bir şey değil. Tarihle uğraşan adam lisan bilir. Dil bilmesi de şart değil, yeterince bil. Bu fizikçilik, hekimlik, mühendislik gibi bir dal değil. Çünkü bunlarda İngilizce okunuyor sırf beynelmilel literatür. Bizim dalımızda maalesef herkesin çok değişik dillerde okuması lazım, mesleğe göre.” diye yanıt verdi.
Almanya’dan savaş sonrası Türkiye’ye kaçan Bruno Taut, Paul Bonnartz, Martin Elsaesser gibi önemli bilim adamlarını ve onların Türkiye’ye yaptıkları katkıları ile Türk Alman ilişkilerini anlattığı konferansta, ”Yahudi asıllı Alman mimar Taut, Atatürk’ün katafalkını hazırladı. Ata’nın ölümünden 10 gün sonra vefat eden Alman mimar ve şehir planlayıcısı Edirnekapı mezarlığına gömülen ilk gayri müslim yabancı oldu. “ diyerek bunun da anılması gerektiğine işaret etti.
Türkiye daha tatlı
Almanya’da yaşayan Türklere, ”Aşınızı ekmeğinizi burada kazanıyorsunuz, yuvanızı burada kurmuşsunuz. Burada kalacaksınız, çocuklarınız aileniz burada. Siz buradan Türkiye’ye dönemeyeceksiniz. Ama Türkiye ile bağınızı hiç koparmayacaksınız . Çünkü bu Türklerin ruhunda var. Almanya Avrupa’da en yaşanılacak, endüstrisi, tabiatı ve demokrasisi ile en güzel yer. Fakat Türkiye daha tatlı” diyerek Türkler’den dünya insanı olmasını istedi. İsa DEVEÇEKEN/ FRANKFURT